از آغاز تا تولد !

فريدون فروغي  خواننده ، ‌نوازنده ي "گيتار ،‌ پيانو و ارگ و جاز" ، آهنگساز و شاعر نوپرداز ، يكي از بزرگترين نامهاي موسيقي ايران در 9 بهمن 1329 در محله سرسبيل تهران چشم به جهان گشود .

پدر ش فتح الله كارمند دخانيات بود و يكي از مالكان بزرگ نراق ـ  شهري در 15 كيلومتري دليجان ـ كه در خلوت خودش شعر مي گفت و تار مي نواخت . مادرش فخريه زني خانه دار و مهربان و خونگرم بود . فريدون چهارمين ، آخرين و تنها پسر ، بعد از سه خواهر بزرگش " عفت ، پروانه و فروغ"  بود .

مي گويند پدرش پس از تولد او بقدري شادمان شد كه به خواندن شعر ونواختن تار پرداخت و فردايش تلگرامي زد كه : " فرزند به دنيا آمد ، پسر است ونامش فرهاد . روز بعد پاسخ پدر بزرگ از نراق رسيد كه بعد از تبريك تولد نوزاد ، نوشته بود كه نام فرزند را فريدون بگذاريد . آن ايام مردي به فرهاد در نراق بود كه  به آراستن مجالس و مهماني ها مي پرداخت . پدر بزگ نمي خواست نام آن خواننده محلي بر نوه اش گذارده شود ، بي آنكه بداند نوه اش يكي از ماندگارترين نام ها در عرصه موسيقي ايران خواهد شد . شايد تقدير مي خواست كه موسيقي ايران يك فرهاد داشته باشد و يك فريدون ، نه دو فرهاد .

نوجواني ؛ علاقه به موسيقي

علاقه او به موسيقي از همان سالهاي كودكي مشخص ميشود واين علاقه به قدري اوج ميگيرد كه با وجود مخالفت اطرافيانش از پولهاي پس انداز خود يك جاز مي خرد و بدون هيچ استادي شروع به يادگيري مي كند . اما بعدها به اين نتيجه مي رسد كه يك خواننده بايد گيتار بزند ...

طعم تلخ عشق

او در 14 سالگي با دختري آشنا مي شود ، اين آشنايي كه به عشق تبديل شده بود تا 18 سالگي ادامه پيدا مي كند ولي در اين زمان دختر به همراه پدر به آبادان سفر مي كند . پس از چند ماه نامه به دست او مي رسد . نامه از (س) بود : " ... تو موزيسين بي آتيه اي هستي . من نمي توانم به ارتباطم با تو را ادامه بدهم ، مي خواهم با فرد ديگري ازدواج كنم ... خداحافظ ."

فريدون اولين تلخي بزرگ زندگيش را مي چشد و سرخورده و دلشكسته با اولين پيشنهاد تهران را ترك مي كند و در كاباره كازباي شيراز به همراه گروهي از دوستانش به اجراي كارهاي انگليسي زبان راك و بلوز ، به خصوص مقتدايش " ري چارلز " مي پردازد .

آغاز راه شهرت

د رسال 50  به پيشنهاد يكي از دوستانش به "خسرو هريتاش" كرگرداني كه براي فيلم "آدمك" به دنبال خواننده اي تازه نفس مي گشت معرفي مي شود . هريتاش به محض شنيدن صداي بم و گرفته فريدون او را براي اجراي دو ترانه فيلم ، "آدمك" و"پروانه من " انتخاب مي كند . فريدون در 21 سالگي با اجراي اين دو ترانه گام در جاده شهرت و موفقيت مي گذارد و فصل جديدي از زندگي هنريش آغاز مي شود . او به پيشنهاد مديران كاكوله از شيراز به تهران مي آيد  وشروع به اجراي برنامه ميكند . در همين حال " فرشيد رمزي" كارگردان شوي تلويزيوني "شش وهشت" در پي اختلاف با گروه ـ داريوش و كيوان و افشين ـ به سراغ فريدون مي آيد . حاصل اين همكاري دو ترنه "غم تنهايي" و "زندون دل" بود كه اين دو ترانه به خصوص دومي فريدون را به عنوان يك خواننده صاحب سبك به جامعه موسيقي ايران معرفي كرد .

ازدواج بي دوام

در همان سال با خانم "گلي فتوره چي" از طريق يكي از دوستان اشنا مي شود كه اين آشنايي به ازدواج منجر مي شود .ازدواجي كه بيشتر از يك سال ونيم دوام نياورد .گرچه بعد از جدايي آنها پيوسته با علاقه احترام از هم ياد مي كردند.

تنگنا سرگذشت آينده !

در سال 52  ترانه ماندگار  و تاثيرگذار " تنگنا" را براي فيلمي  به همين نام اجرا مي كند كه نه تنها سرنوشت "علي خوش دست" شخصيت اصبلي اين فيلم است بلكه بعدها سرنوشت شوم وغم انگيز خود او هم مي شود . در همين سال  او دو ترانه " نياز" و"هواي تازه" را در شوي رنگارنگ اجرا مي كند .

فروغي به علت جنس صداي خاص  وموسيقي نويي كه ارايه مي دهد و با تاكيد برروي برخي از كلمات  ، كه به لحن ويژه اي دست يافته بود به يك هنرمند مولف در عرصه موسيقي تبديل مي شود و كنسرتهاي تكنفره او مورد استقبال قابل توجه يي قرار مي گيرد .

در سال 53 با رواج نوار هاي كاست فروغي اولين كاست خود اب عنوان "نياز" را به بازار عرضه مي كند . او درسال 54 فرزان دلجو او را  به بازي و ساخت  موسيقي متن فيلم "ياران" دعوت مي كند كه فروغي تنها ساخت موسيقي متن را مي پزيرد و بازي در نقش مورد نظر به داريوش سپرده مي شود . او در همين سال دومين كاست خود با همين نام به دوستدارنش تقديم مي كند .

فريدون خواننده سياسي ملي

در هين سال به علت اجراي ترانه "سال قحطي" از طرف رژيم شاه دو سال ممنوع الصدا ميشود .

در همين ايام جشن شاهنشاهي در شمال برگزار مي شود و از خوانندگان خواسته مي شود به اجراي برنامه بپردازند . اما درست زماني كه نوبت به فريدون مي رسد ، او با دوستانش به ساحل ميرود و براي خودشان مي زنند و مي خوانند . ساعت 10:30 ساوك او را پيدا مي كند و به مجلس مي برد . رهبر اركست از او مي پرسد : "چه آهنگي ميخواهي؟" فريدون اشاره مي كند كه نيازي نيست و با گيتارش مي رود جلو . بر خلاف بقيه ، بي آنكه به شاه تعظيم كند ، با اشاره سر شروع ميكند :

"يك نفر مي ياد كه من منتظر ديدنشم

يك نفر مي ياد كه من تشنه بوييدنشم ..."

پس اجراي ترانه "هميشه غايب" از برابر شاه بلند مي شود و مي رود . ساواك او را دستگير مي كند و تحت پيگرد قرار مي دهد . پس از مدتي ساواك يه پاكت حاوي شعر و يك پاكت حاوي يك چك به فروغي مي دهد كه شعر را بخواند واز اتهام برهد . او چك را پاره مي كند و شعر را به خانه مي برد . مدتي بعد او شعر را مي خواند و خوشش مي آيد ، بر روي آن ترانه مي گذارد و ترانه "خاك" اينگونه متولد مي شود . پس اعلام فضاي باز سياسي او سومين كاست خود تحت عنوان "سال قحطي" را به بازار عرضه مي كند .

ترانه هاي فريدون نمايند جريان تازه اي مي شود ، صدايش رنگ عصيان و سر برآوردن عقده هاي اجتماعي و فرهنگي بود . همه اين عناصر موجب مي شود كه به او لقب "خواننده ملي" بدهند . در سال 57 در بحبوبه انقلاب همگام بر مردم و در اعتراض به وضعييت موجود كاست "بت شكن" را منشر مي كند . در همين سال ترانه "روسپي" اجرا مي كند كه هرگز اجازه انتشار به آن داده نشد .

فريدون فروغي با آغازي نو

بعد از انقلاب بر خلاف اكثر خواننده هاي مطرح در ايران مي ماند و در سال 58 به اجراي كنسرت مي پردازد كه اين كنسرت تحت عنوان " فريدون فروغي با آغازي نو" به صورت كاست به بازار عرضه ميشود كه اين كاست بيشترين تيتراژ فروش را به خود اختصاص مي دهد . ويژگي اصلي كاست ترانه هاي ريتميكي چون "حقه" و "شياد" است كه به علت محتواي خاصش باعث محبوبيت بيش از پيش او مي شود .

او در سال 59 دو ترانه "يار دبستاني من" را براي فيلم "از فرياد تا ترور" اجرا ميكند . در سال 60 با اجراي "كوچه شهر دلم " اين ترانه را به همراه تعداد ديگري از كارهايش در كاست مشتركي با كوروش يغمايي به نام "سل" به بازار عرضه مي كند .

اين آغاز سكوت بيسست ساله فريدون است .

روزهاي انزوا

در سال هاي 60 ـ61 ترانه 4 قسمتي "چرا نه ؟ " را مي سازد . ترانه اي كه هچگاه اجازه پخش پيدا نكرد .

رفته رفته فريون دلسرد و نااميد مي شود ولي با همهء نااميدي ها ، حاضر حاضر نميشود براي ادامه فعاليت ايران را ترك كند . روزهاي عمر فريدون همچنان در انزوا و تنهايي ميگذرد ...

او در سال 73 با خانم سوسن معادليان ازدواج مي كند .اين پيوند مقداري اميد را در دل فريدون منزوي زنده ميكند .

كنسرت كيش به اميد آينده

در اسفند 77 با اصرار جواهرفروشان بازار كيش مجوز برنامه در كيش براي فريدون صادر مي شود !!!

و فريدون به اميد لغو ممنوعيت كاري راهي كيش مي شود . با وجود تبلغات محدود عدهْ كثيري در سالن كنسرت دور هم مي آيند تا صداي لحظه هاي تنهايي خود را اين بار درجمع بشنوند . فريدون از بين جمعييت سالن مي گذرد و پا به سن مي گذارد . گيتارش را بر دوشش مي اندازد و وقتي جمعييت مقابل خود را مي بيند ، هق هق در خود مي گريد و اشك از گونه هايش مي چكد . انگشت هايش به سيم هاي گيتار برخورد مي كند و تمام اين بيست سال رابه ياد مي آورد...

شروع به اجرا مي كند و همراه ناله هاي گيتارش تمام سكوت اين بيست سال را فرياد مي كند . حالا سالن هم با فريدون مي گريد .

آتش و گل يخ

بعد چند بار اجرا در كيش با اميدي دوباره به تهران باز ميگردد ، ولي مسئولان همچنان از صدور مجوز براي انتشار كاست جديد فريدون امتناع مي كنند . هر بار به بهانه اي ؛ يكبار به جرم اعتياد نداشته ، يكبار به جرم بهايي بودن ، يك بار به جرم فروغي بودن و ...

در همين ايام قرار بود در فيلم "گل يخ" به كارگرداني "كيومرث پور احمد" بازي كند و بخواند . اما باز هم عدم صدور مجوز مانع مي شود . قصه اين فيلم قصه سرگذشت يه خواننده تنها بود ـ شايد قصه خود فريدون ـ كه ...

در سال 79 "دچار" را براي فيلم "دختري به نام تندر" مي خواند و تا قيامت در انتظار اكران آن مي ماند !

... و فريدون دق كرد

فريدون فروغي در سحر گاه جمعه 13 مهر 1380 در خانه اش واقع در تهرانپارس ، درانزوا و تنهايي ، از زندگي و پليديهايش خود را مي رهاند و داشته ها و نداشته هايش را براي آنهايي مي گذارد ،  كه او را از نفس كشيدن و زندگي كردن باز داشتن . علت مرگ سكته قلبي ، فريدون بالاخره دق كرد ! ...

پيكرش به وصيت خودش در كنار چشمه اي به زلالي چشمه "قريه من" به خاك سپرده مي شود در حالي كه تنها اشك خانواده اش او را بدرقه مي كرد .

شنبه اكثر روزنامه ها خبر را مي نويسن . رفته رفته مقابل خانه شخصي فريدون شلوغ مي شود . ازدحام جمععيت ايجاد ترافيك مي كند و اين ازدحام تا چند روز ادامه مي يابد . مراسم ختم روز سه شنبه 17 مهر ماه برگزار مي شود . مراسم ختمي كه شبيه ختم نبود . ترانه هاي فريدون در بيرون مسجد پخش مي شود وهمه افراد حاضر با شمع هاي روشن در دست همراه آن زمزه مي كنند واشك مي ريزند .

انگار فريدون آخرين كنسرتش را اجرا  مي كرد  ، آن هم بدون مجوز!!!...

... اما آواي فريدون فروغي ختم نمي شود . تعابير بسياري در مورد مرگ او بيان شد . از جمله اينكه : " مرگ فروغي اعتراضي ديگر بود"

اما دوستي مي گفت : " فريدون با مرگ خود آخرين ترانه اش را سرود تا همه بدون مجوز آن را بشنوند ."

روحش شاد...

" بگوييد بر گورم بنويسند

زندگي را دوست داشت ، ولي آن را نشناخت

مهربان بود ، ولي مهر نورزيد

طبيعت را دوست داشت ، ولي از آن لذت نبرد

در آبكير قلبش جنب وجوش بود ، ولي كسي به آن راه نيافت

در زندگي احساس تنهايي مي كرد ، ولي هرگز دل به كسي نداد

وخلاصه بنويسيد

زنده بودن را براي زندگي كردن دوست داشت

نه زندگي را براي زنده بودن ."

فريدون فروغي ـ 1373